Hoa Kỳ

New York Hướng dẫn du lịch

Ba sân bay, năm quận, một lần chạm thẻ

Từ tháng 9 đến tháng 11 và từ tháng 4 đến tháng 5 USD ~$290/ ngày 2–7 ngày
Kiểm tra lần cuối: 2026-08-1617 nguồn chính thứcPhương pháp nghiên cứu
🎭 Nghệ thuật 🍽️ Ẩm thực 🍷 Sành ăn 🏙️ Hiện đại 🚶 Tham quan 🌙 Giải trí 🛍️ Mua sắm
Nhịp Sống Thành Phố
Bản đồ New York không vận hành theo một logic duy nhất ở mọi nơi. Trên phần lớn Manhattan, hệ thống street và avenue đánh số có nguồn gốc từ quy hoạch năm 1811 khiến việc định hướng khá có trật tự, trong khi Broadway cắt chéo ô bàn cờ và tạo ra các nút như Union Square, Madison Square, Herald Square và Times Square. Xuống Lower Manhattan, cấu trúc thay đổi: những con phố lâu đời chủ yếu mang tên riêng, chạy kém đều hơn và vẫn giữ dấu vết của thành phố trước khi lưới đường hiện đại xuất hiện. Vì thế, trong cùng một cuộc đi bộ, Manhattan có thể từ rất dễ đọc bỗng trở nên kém trực quan hơn hẳn.

Cập nhật lần cuối: 2026-09-05

Nhịp Sống Thành Phố

Nhịp sống 24h.

Xoay mặt đồng hồ.

13:00 ☀️ Nhịp sống sôi động
☀️
Bây giờ
13:00 · Lower East Side

Katz's Delicatessen

Điểm dừng chân ẩm thực biểu tượng nhất New York nổi tiếng với món bánh mì kẹp pastrami khổng lồ

ĐIỂM ĐẾN

New York: Nên xem

Central Park

Central Park

Công viên trải từ phố 59 đến phố 110, bên trong có hồ, thảm cỏ và lối đi bộ. Mũi phía nam nối vào ngày đi Midtown, còn nửa phía bắc dẫn tới Bảo tàng Metropolitan và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên — vào từ một đầu rồi ra về phía bảo tàng sẽ tiết kiệm thời gian hơn là đi bộ hết chiều dài công viên.

🎟️ Vé: Miễn phí🕐 Giờ: Hằng ngày 06:00–01:00📍 Trên bản đồ
SUMMIT One Vanderbilt

SUMMIT One Vanderbilt

Các phòng gương và sàn kính trong tòa tháp ngay cạnh Grand Central. Đây là đài quan sát gần trung tâm nhất, nên có thể xếp chung ngày với Grand Central và một buổi dạo Midtown. Vào theo khung giờ đặt trước, và các suất hoàng hôn hết vé sớm nhất.

🎟️ Vé: Vé vào cửa thông thường từ 39 USD; cộng 3 USD phí xử lý cho mỗi đơn đặt trực tuyến🕐 Giờ: Hằng ngày 08:00–00:00, vào cửa lần cuối 22:30📍 Trên bản đồ
Metropolitan Museum of Art

Metropolitan Museum of Art

Nằm trên Đại lộ số 5, dọc rìa phía đông Công viên Trung tâm. Vé còn dùng được cho chi nhánh The Cloisters trong cùng ngày. Đóng cửa thứ Tư; thứ Sáu và thứ Bảy mở đến 21:00, hợp với ai muốn tránh đông. Không bắt buộc mua vé trước.

🎟️ Vé: Người lớn 30 USD · sinh viên 17 USD · dưới 12 tuổi miễn phí🕐 Giờ: CN–T3 và T5 10:00–17:00 · T6–T7 10:00–21:00 · đóng cửa thứ Tư📍 Trên bản đồ
Brooklyn Bridge

Brooklyn Bridge

Cây cầu có tầng dành riêng cho người đi bộ ở phía trên. Đi từ phía Manhattan sang Brooklyn thì đường chân trời nằm sau lưng; chiều ngược lại thì luôn ở trước mặt. Khi ghép chung ngày với DUMBO và Brooklyn Heights, chỉ cần đi bộ một chiều rồi quay về bằng tàu điện ngầm.

🎟️ Vé: Miễn phí🕐 Giờ: Mở suốt 24 giờ📍 Trên bản đồ
Statue of Liberty

Statue of Liberty

Chỉ có thể tới đảo Liberty bằng phà chính thức của Statue City Cruises khởi hành từ Battery Park; vé bao gồm đảo Ellis và thuyết minh tự động. Nếu không định lên đảo, phà Staten Island miễn phí sẽ đi ngang tượng ở khoảng cách xa — lựa chọn thật sự nằm giữa hai phương án này. Suất vào bệ tượng và vương miện có hạn và được đặt trước rất sớm.

🎟️ Vé: Vé General Admission từ 26,30 USD, đã gồm phí và thuế. Muốn vào bệ tượng hoặc vương miện cần loại vé đặt trước tương ứng🕐 Giờ: Theo lịch phà; giờ chạy thay đổi theo mùa📍 Trên bản đồ
ĂN UỐNG

Ăn gì ở New York

Katz's Delicatessen

Katz's Delicatessen

Tiệm delicatessen hoạt động từ năm 1888; bữa trưa

Một tiệm delicatessen Do Thái truyền thống phục vụ pastrami thái tay kẹp bánh mì lúa mạch đen. Lấy phiếu ở cửa rồi gọi món tại quầy; một suất đủ cho hai người. Hãy xếp nó vào cùng ngày với buổi đi bộ ở Lower East Side, và tính là bữa trưa chứ không phải bữa tối.

Joe's Pizza

Joe's Pizza

Miếng pizza ăn đứng; lót dạ nhanh

Một quầy nhỏ bán pizza đế mỏng kiểu New York theo miếng. Gần như không có chỗ ngồi và hàng chờ đi rất nhanh. Hợp với một buổi tối ở Greenwich Village hoặc lót dạ trước giờ xem kịch; nếu bạn muốn một bữa tối ngồi bàn thì đây không phải chỗ.

Los Tacos No. 1

Los Tacos No. 1

Quầy taco trong Chelsea Market; bữa trưa ăn đứng

Một quầy taco đặt thịt nướng lên bánh ngô tươi, chỉ có ghế đẩu và chỗ đứng thay vì bàn. Đường dạo High Line đi xuyên qua Chelsea Market nên điểm này rơi vào cùng ngày một cách tự nhiên. Hàng chờ thường đi khá nhanh.

Levain Bakery

Levain Bakery

Bánh quy sô-cô-la dày; điểm nghỉ ở Công viên Trung tâm

Một tiệm bánh nhỏ nổi tiếng với những chiếc bánh quy dày và đặc; không có chỗ ngồi nên mua rồi ăn bên ngoài. Chi nhánh Upper West Side cách các cổng phía tây của công viên một quãng đi bộ, vì thế nó thuộc về ngày đi công viên như một điểm nghỉ ngọt ngào.

Russ & Daughters

Russ & Daughters

Cá hun khói và bánh bagel; bữa sáng

Một 'appetizing store' hoạt động từ năm 1914: cá hồi hun khói, phô mai kem và bánh bagel. Cửa hàng gốc chỉ bán mang đi, còn một chi nhánh quán cà phê riêng phục vụ tại bàn. Hãy xếp nó làm bữa sáng của ngày Lower East Side.

Peter Luger Steak House

Peter Luger Steak House

Porterhouse ủ khô; bữa tối cần đặt bàn

Một nhà hàng bít tết cổ điển ở Williamsburg xoay quanh món porterhouse ủ khô. Bàn đặt thường kín trước nhiều tuần và nhà hàng áp dụng quy định thanh toán riêng; hãy kiểm tra cả hai điều đó trước khi đi. Hợp với buổi tối của ngày đi Brooklyn.

5 · Khu vực

Nên ở đâu

Khu vựcMidtown ManhattanGiá: CaoLower Manhattan / Financial DistrictGiá: CaoChelsea & Greenwich VillageGiá: CaoWilliamsburg (Brooklyn)Giá: Trung bìnhLong Island City (Queens)Giá: Trung bình
Không khíQuảng trường Thời đại, Broadway và các đài quan sát lớn đều ở đây — phần nhộn nhịp và có kết nối tốt nhất của thành phố.Phố Wall, Đài tưởng niệm 11/9 và điểm khởi hành của phà đi Tượng Nữ thần Tự do; ngày thường là khu công sở, cuối tuần yên tĩnh.Khu của High Line, các phòng tranh và những con phố ẩm thực — đoạn hợp nhất để khám phá bằng cách đi bộ.Bên phía Brooklyn của sông East: khu của quán cà phê và tụ điểm âm nhạc, nhìn thẳng sang đường chân trời Manhattan.Bên phía Queens của sông East, cách Midtown một ga, với một cụm khách sạn mới xây gần đây.
Phù hợp với
Lần đầu đếnLưu trú ngắnVề khuya
Lịch sử và kiến trúcCông tácBuổi tối yên tĩnh
Ăn uốngĐi bộLưu trú dài ngày
Hạ giá phòngQuán cà phê và đời sống về đêmNgắm đường chân trời
Thoải mái trong ngân sáchGia đìnhAi cần phòng rộng hơn
Hồ sơ lưu trú
GiáCaoCuộc sống về đêmCaoKhả năng đi bộCao
GiáCaoCuộc sống về đêmThấpKhả năng đi bộCao
GiáCaoCuộc sống về đêmCaoKhả năng đi bộCao
GiáTrung bìnhCuộc sống về đêmCaoKhả năng đi bộCao
GiáTrung bìnhCuộc sống về đêmThấpKhả năng đi bộTrung bình
Di chuyển
Times Sq–42 StGrand Central–42 StPort Authority Bus Terminal
Fulton StWall StSouth Ferry / Whitehall Terminal
14 St / 8 Av14 St / 6 AvPATH — 14 St
Bedford Av (L)Marcy Av (J/M/Z)NYC Ferry — North Williamsburg
Court Sq (7/E/M/G)Queensboro Plaza (7/N/W)NYC Ferry — Hunters Point South
Ưu điểm
  • Hầu như mọi tuyến tàu điện ngầm đều đi qua
  • Kết nối tới LaGuardia dễ nhất nhờ xe buýt Q70 miễn phí và tàu điện ngầm
  • Khu có nhiều lựa chọn nhất để về lúc đêm muộn
  • Statue City Cruises và phà Staten Island miễn phí đều trong tầm đi bộ
  • Cuối tuần yên tĩnh hơn hẳn
  • Sang Brooklyn nhanh bằng tàu điện ngầm và phà
  • High Line, Chelsea Market và bờ sông Hudson đều trong tầm đi bộ
  • Không cần về khách sạn trước bữa tối hay trước khi đi chơi đêm
  • Đi tàu điện ngầm tới Downtown và Midtown đều ngắn
  • Phòng cùng hạng có giá thấp hơn ở Manhattan
  • Sang Manhattan trực tiếp bằng tuyến L và NYC Ferry
  • Các địa điểm về đêm đều trong tầm đi bộ
  • Chỉ một ga tàu điện ngầm là tới Midtown
  • Phòng rộng hơn phòng cùng hạng ở Manhattan
  • Tới LaGuardia và JFK mà không phải băng qua Manhattan
Cần lưu ý
  • Đông người và ồn ào suốt cả ngày
  • Giá phòng ở mức cao nhất
  • Bữa tối thường phải sang khu khác
  • Buổi tối phố xá vắng và lựa chọn nhà hàng thu hẹp
  • Ra sân bay phải chuyển tuyến thêm một lần so với Midtown
  • Giá phòng cao
  • Ít khách sạn và giá cao
  • Lựa chọn hạn chế với ai muốn ở chuỗi khách sạn lớn
  • Các phố nổi tiếng đông vào cuối tuần
  • Bảo trì cuối tuần có thể ảnh hưởng tuyến L
  • Về khuya lâu hơn so với ở Manhattan
  • Muốn tới các bảo tàng lớn thì ngày nào cũng phải qua sông
  • Đời sống đường phố và độ đa dạng nhà hàng còn hạn chế
  • Buổi tối khu này yên ắng
  • Phần lớn hoạt động tham quan đều phải qua sông
Kiểm tra lần cuối
HƯỚNG DẪN

Ghi chú lập kế hoạch.

Gợi ý đã nghiên cứu, thông tin thực tế và lựa chọn tuyến đường.

Nên làm
  • Đi bộ qua cầu Brooklyn một chiều rồi quay về bằng tàu điện ngầm
  • Chọn một đài quan sát: SUMMIT là một trong những lựa chọn ở vị trí trung tâm nhất, còn Empire State thường mở đến muộn; giờ đóng cửa thay đổi theo mùa
  • Băng qua vịnh bằng phà Staten Island miễn phí để nhìn Tượng Nữ thần Tự do từ xa
Tránh xa
  • Chụp ảnh với những người hóa trang ở Quảng trường Thời đại — sau đó họ sẽ đòi tiền tip
  • Đến đài quan sát và các bảo tàng nổi tiếng mà không có vé; các khung giờ thật sự hết chỗ
  • Xếp Bảo tàng Metropolitan vào thứ Tư — hôm đó bảo tàng đóng cửa
Mẹo hay
  • Đừng mua vé tàu điện ngầm lẻ: chạm thẻ không tiếp xúc hoặc điện thoại vào cổng, sau khi vượt 35 USD trong bảy ngày thì các lượt còn lại miễn phí
  • Chỉ xếp những khu liền kề vào cùng một ngày; ở thành phố này, phần lớn thời gian mất đi là do chuyển tuyến
  • Cáp treo Roosevelt Island chạy với giá vé tàu điện ngầm thông thường và băng qua sông East từ trên cao
BẢN ĐỒ

Bản đồ New York

NGÂN SÁCH

Chi phí bao nhiêu?

Tổng
$870
$290 / ngày · 3 days
Ăn uống
Đi lại
Hoạt động
Người
1 ngày7 ngày14 ngày

Dữ liệu tổng hợp từ BudgetYourTrip & Numbeo.

Giá từ người thật. · Cập nhật lần cuối: Th 8 2026

Chi tiết ngân sách New York

LỊCH TRÌNH

Bao nhiêu ngày?

Chọn tuyến đường.

7 ngày, 28 điểm dừng
1Văn hóa & Nghệ thuật
2Văn hóa & Nghệ thuật
3Thiên nhiên & Khám phá
4Lịch sử & Khám phá
5Thiên nhiên & Khám phá
6Văn hóa & Nghệ thuật
7Thiên nhiên & Khám phá
Công trìnhẨm thựcChợDi chuyểnDạo bộ
THÔNG TIN HỮU ÍCH

Cần biết trước khi đi.

Bẫy du lịch, SIM, tiền, taxi, an toàn, sức khỏe, vận chuyển và ngôn ngữ — thành phố trong 8 câu trả lời.

Số điện thoại khẩn cấp

Khẩn cấp: 911

✓ 2026-08-23NYC Government ↗
khẩn cấp
Sai lầm lớn nhất

Lên lịch trong ngày mà không tính đến khoảng cách. Đưa Midtown, Brooklyn và Downtown vào cùng một ngày sẽ ngốn hàng giờ dưới tàu điện ngầm; mỗi ngày chỉ tập trung vào một khu lại giúp bạn thực sự đi được nhiều nơi hơn.

lừa đảo
An toàn

Số khẩn cấp ở Mỹ là 911. Rủi ro thật sự khi lập kế hoạch ở đây là lịch chạy ban đêm: tuyến A và E chuyển sang dừng mọi ga vào ban đêm, còn công tác bảo trì cuối tuần có thể đổi lộ trình. Hãy kiểm tra đường về trên trang công tác theo kế hoạch của MTA trước khi ra khỏi nơi ở.

an toàn
Sức khỏe & nước

Nước máy uống được; một chai nước dùng lại được sẽ xóa hẳn khoản chi cho nước mỗi ngày. Chi phí y tế ở Mỹ rất đắt — đừng đi khi chưa có bảo hiểm y tế du lịch.

sức khỏe
Thẻ giao thông

Bạn không cần mua thẻ riêng cho khách du lịch. Chỉ cần chạm thẻ không tiếp xúc, điện thoại, hoặc thẻ OMNY mua ở máy bán tại nhà ga vào cổng soát vé: một lượt 3 USD, chuyển giữa tàu điện ngầm và xe buýt nội đô miễn phí trong vòng hai giờ, và khi cùng một thẻ đạt 35 USD trong bảy ngày, các lượt tàu điện ngầm và xe buýt nội đô còn lại là miễn phí. AirTrain nằm ngoài mức trần này và tính riêng 8,75 USD.

thẻ
Ngôn ngữ

Tiếng Anh là đủ trong sinh hoạt hằng ngày, còn ngôn ngữ phổ biến thứ hai của thành phố là tiếng Tây Ban Nha. Điều cần để ý trên hóa đơn: nếu không có dòng 'gratuity' hay 'service charge' thì tiền tip chưa được tính vào và bạn để riêng.

ngôn ngữ
THỜI TIẾT

New York: Thời tiết

Th 1❄️🔴
Th 2❄️🔴
Th 3☁️🟡
Th 4☀️13°🟢
Th 5☀️18°🟢
Th 6☀️24°🟢
Th 7🔥27°🟠
Th 8🔥26°🟠
Th 9☀️22°🟢
Th 10☀️16°🟢
Th 11🌧️10°🟡
Th 12❄️🔴
🟢 Lý tưởng · 🟡 Tốt · 🟠 Đông · 🔴 Khó khăn

🎒 Nên mang gì

  • ✔ Giày đi bộ
  • ✔ Ổ cắm
  • ✔ Áo khoác
  • ✔ Áo nhiều lớp
  • ✔ Găng tay
  • ✔ Ô
  • ✔ Kem chống nắng
  • ✔ Mũ
  • ✔ Đồ nhẹ
CHUYẾN BAY

CHUYẾN BAY

✈️ Chuyến bay đến New York Vé máy bay giá rẻ

Chọn thời gian.

Xem giá vé
Từ sân bay vào trung tâm

Từ sân bay vào trung tâm

JFK
AirTrain JFK cộng tàu điện ngầm (E/J/Z hoặc A)Vào Manhattan qua Sutphin Blvd–Archer Av hoặc Howard Beach

Khoảng 50–60 phút

Phù hợp với: Lựa chọn đường sắt rẻ nhất, không chịu ảnh hưởng của giao thông đường bộ

Hạn chế: AirTrain nằm ngoài mức trần 35 USD trong bảy ngày và trả riêng. Trên tuyến A, chỉ tàu đi hướng Far Rockaway mới tới sân bay; tàu đi Lefferts Boulevard thì không. Tuyến A và E chuyển sang dừng mọi ga vào ban đêm nên hành trình dài hơn.

♿ Có hỗ trợ tiếp cận

↗ Nguồn chính thức
AirTrain JFK cộng LIRR (ga Jamaica)Penn Station, Grand Central Madison và Atlantic Terminal

Khoảng 35–45 phút

Phù hợp với: Nhanh nhất nếu bạn ở Midtown hoặc Downtown Brooklyn

Hạn chế: Vé LIRR mua riêng, ở máy bán vé hoặc ứng dụng TrainTime. Không phải chuyến nào cũng dừng ở Jamaica, hãy kiểm tra trước khi lên tàu.

♿ Có hỗ trợ tiếp cận

↗ Nguồn chính thức
LGA
LaGuardia Link Q70 (miễn phí) cộng tàu điện ngầmJackson Heights–Roosevelt Av (E/F/M/R) hoặc 74 St–Broadway (7)

Khoảng 30–45 phút; gặp kẹt xe có thể lên tới một giờ

Phù hợp với: Kết nối sân bay rẻ nhất trong thành phố

Hạn chế: Q70 chỉ dừng ở nhà ga C và B; muốn tới nhà ga A thì đi xe trung chuyển từ B. Không có đường sắt trực tiếp nên bắt buộc phải chuyển tuyến.

♿ Có hỗ trợ tiếp cận

↗ Nguồn chính thức
Xe buýt M60 SBSUpper Manhattan — trục phố 125 và Broadway

Khoảng 45–60 phút

Phù hợp với: Đi thẳng cho ai ở Harlem hoặc Upper West Side

Hạn chế: Phụ thuộc giao thông đường bộ. Ai về Midtown phải chuyển sang tàu điện ngầm ở phố 125.

♿ Có hỗ trợ tiếp cận

↗ Nguồn chính thức
EWR
AirTrain EWR cộng NJ TransitNew York Penn Station (Midtown)

Khoảng 30 phút

Phù hợp với: Nhanh nhất nếu bạn hạ cánh ở Newark và ở Midtown

Hạn chế: Vé mua ở máy bán vé hoặc ứng dụng NJ Transit; OMNY không dùng được ở đây. Đi qua PATH tới phố 33 hoặc World Trade Center thì giá giảm còn 11,75 USD nhưng lâu hơn.

♿ Có hỗ trợ tiếp cận

↗ Nguồn chính thức
Newark Airport Express (Coach USA)Grand Central, Bryant Park và Port Authority Bus Terminal

Khoảng 50 phút

Phù hợp với: Đi một mạch không chuyển tuyến, thoải mái khi có hành lý

Hạn chế: Phụ thuộc giao thông đường bộ; vào giờ cao điểm hành trình có thể dài hơn đáng kể.

♿ Có hỗ trợ tiếp cận

↗ Nguồn chính thức
Câu hỏi thường gặp

New York: câu hỏi thường gặp

Cách thực tế nhất để đi từ sân bay JFK vào Manhattan là gì?
Nếu dùng phương tiện công cộng, lựa chọn chính là đi AirTrain đến Jamaica hoặc Howard Beach rồi chuyển sang LIRR hoặc tàu điện ngầm. LIRR có thể nhanh hơn tới một số khu của Midtown, còn tàu điện ngầm thường tiết kiệm hơn. Taxi và xe công nghệ cũng có sẵn nhưng thời gian phụ thuộc nhiều vào giao thông. Do công trình và điểm đón trả tại JFK có thể thay đổi, hãy kiểm tra thông báo chính thức của Port Authority và MTA vào ngày di chuyển.
Khách du lịch dùng OMNY trên tàu điện ngầm New York thế nào, và còn cần MetroCard không?
Trên tàu điện ngầm và xe buýt MTA, bạn có thể chạm thẻ ngân hàng không tiếp xúc, điện thoại, đồng hồ thông minh hoặc thẻ OMNY vào đầu đọc để thanh toán. Nên luôn dùng cùng một phương thức thanh toán để các chuyến đủ điều kiện được tính đúng vào giới hạn cước bảy ngày. MetroCard đã ngừng bán cuối năm 2025 và dự kiến chấm dứt chấp nhận trong năm 2026. Hãy kiểm tra trang chính thức OMNY hoặc MTA ngay trước chuyến đi để biết tình trạng chuyển đổi mới nhất.
Phà nào thực sự cập Liberty Island và Ellis Island, và có nên đặt trước không?
Statue City Cruises là nhà khai thác phà duy nhất được National Park Service cho phép đưa khách lên Liberty Island và Ellis Island. Từ phía New York, phà khởi hành tại The Battery. Vé phà thông thường bao gồm cả hai đảo, nhưng lối vào bệ tượng và đặc biệt là phần vương miện bị giới hạn và cần đặt riêng. NPS khuyên mua trước vào thời điểm đông khách và bắt đầu sớm nếu muốn thăm cả hai đảo trong một ngày. Hãy xác nhận điều kiện mới nhất trên trang chính thức của NPS.
Nên đặt vé Broadway trước hay mua tại quầy TKTS ở Times Square?
Nếu bạn cần đúng một vở diễn, ngày hoặc khu ghế cụ thể, đặt trước qua kênh bán chính thức sẽ chắc chắn hơn. Nếu lịch linh hoạt, quầy TDF TKTS tại Times Square có thể bán vé giảm giá cho suất diễn cùng ngày và một số suất matinee ngày hôm sau, nhưng không bảo đảm luôn có vở bạn muốn. Danh sách thay đổi trong ngày. Trước khi đến, hãy kiểm tra trang TKTS chính thức để xem vở đang bán, giờ quầy, tình trạng vé và giá hiện tại.
Nên chọn Empire State Building, Top of the Rock, Edge, SUMMIT One Vanderbilt hay One World Observatory?
Hãy chọn theo góc nhìn và kiểu trải nghiệm bạn muốn. Empire State Building mang lại cảm giác Art Deco kinh điển và đài quan sát ngoài trời; Top of the Rock rất phù hợp nếu muốn Empire State Building xuất hiện trong ảnh skyline. Edge nhấn mạnh cảm giác độ cao với khu ngoài trời và sàn kính; SUMMIT thiên về không gian phản chiếu, nhập vai; One World Observatory tập trung vào Downtown và cảng. Vì giờ mở cửa và loại vé có thể thay đổi, hãy so sánh các trang chính thức trước khi đặt.